Nie jest zbyt popularna ale można znaleźć coraz więcej publikacji na temat jej zdrowotnych właściwości, jest ich naprawdę sporo. Należy do gatunku zagrożonego wyginięciem, więc zbierając ją nie ogołacajmy polany, na której rośnie. Możemy też posadzić ją sobie na działce czy w przydomowym ogródku. W uprawie jest bardzo łatwa, nie wymaga dużego nasłonecznienia i co najważniejsze znosi dobrze zmiany temperatur, jest bardzo odporna na mróz.

Surowcem zielarskim jest kwitnące ziele oraz kłącze. Po zbiorach można ją stosować jako dodatek do sałatek, w celu pozyskania soku lub maceratu. Jeżeli chcemy zachować na dłużej można ją wysuszyć w piekarniku w temperaturze nie przekraczającej 50 st.C. Dotyczy to zwłaszcza suszenia kłączy, które wcześniej opłukujemy i osuszmy papierowym ręcznikiem.

Śledziennicę zbieramy w czasie jej kwitnienia od marca do maja.

Cennymi składnikami aktywnymi są:

• fitosterole
• kwercetyna
• olejki eteryczne
• glikozydy flawonoidowe ( chryzosplenozydy)
• kwas kawowy
• kwas elagowy
• Witaminy C, D, E

Działanie śledziennicy:

Ziele śledziennicy to roślina o niezwykle szerokim spektrum działania. Jego nazwa związana jest ze stosowaniem w dawnych czasach tego zioła do leczenia śledziony, narządu niezwykle ważnego dla funkcjonowania naszego organizmu. Śledziona jest magazynem krwi, wpływa na naszą odporność wytwarzając limfocyty tak ważne dla naszej immunologii. Ale obecne badania wykazują dużo szersze działanie lecznicze.

Preparaty na bazie ziela śledziennicy:

• działają żółciopędnie, moczopędnie, przeciwzapalnie, odtruwająco, antywirusowo, estrogennie, przeciwuczuleniowo
• likwidują dolegliwości związane z atopowym zapaleniem skóry, owrzodzeniami, odleżynami, łuszczycą – działają przeciwwysiękowo
• wspomagają terapię onkologiczną – jako jedne z niewielu ziół, można je stosować równocześnie z chemio- lub radioterapią. Mają silne działanie antytumorowe.
• działają ochronnie na miąższ wątroby
• likwidują u kobiet stany zapalne jajników, macicy i jajowodów
• działają leczniczo u mężczyzn w przypadku zapalenia prostaty.
• leczą trądzik i wszelkie schorzenia skórne
• działają odżywczo

Zastosowanie:

• atopowe zapalenie skóry, owrzodzenia, oparzenia, odleżyny, łuszczyca, trądzik
• wszelkie schorzenia żeńskiego i męskiego układu płciowego
• choroby śledziony, wątroby, trzustki
• obrzęk węzłów chłonnych
• schorzenia i zapalenie dróg moczowych
• choroby nowotworowe – szczególnie piersi, jajników, prostaty, trzustki i przewodu pokarmowego
• anemia
• łysienie – działanie antyandrogenne

Sposoby stosowania:

Napar: 2 łyżki suchego lub 4 świeżego zmielonego ziela zalać 1 szklanką wrzątku. Odstawić pod przykryciem na 30 min po czym przecedzić. Pić 2 razy dziennie po szklance. Napar oczyszcza, działa moczopędnie i odżywia organizm, działa przeciwzapalnie, poprawia trawienie. Dr. Różański poleca pić ten napar przy stanie zapalnym układu moczowego co 6 godzin 1 szklankę przez tydzień.

Nalewka na wódce: Świeże, rozdrobnione ziele zalać 50% alkoholem w stosunku 1:5 i odstawić na 20 dni. Przecedzić. Przechowywać w ciemnej butelce lub w ciemnym miejscu. Pić 2 razy dziennie po 5 ml przez miesiąc w przypadku nowotworów narządów płciowych. Kurację powtórzyć po 3 miesiącach.

Nalewka na winie: Świeże, rozdrobnione ziele zalać lekko podgrzanym winem w stosunku 1:3. Odstawić w ciemne miejsce na 2 tygodnie, po czym przecedzić. Przechowywać w chłodzie w ciemnej butelce.

Nalewka ta ma takie samo zastosowanie co nalewka na wódce ale pijemy ją 1 raz dziennie po 20 ml.

Mazidło ze śledziennicą: 1/2 szklanki świeżego ziela rozdrobnić na papkę w malakserze lub mikserze i lekko skropić alkoholem. W garnuszku rozpuścić 1 łyżkę rozdrobnionego wosku pszczelego. Po lekkim ostudzeniu dodać zioło i dobrze ucierać razem z 2 łyżkami oleju lnianego. Można tez dodać kilka kropli wit. E. Po uzyskaniu właściwej konsystencji przełożyć do słoiczka.

Mazidłem smarować miejsca zajęte trądzikiem, schorzenia skórne, wypryski alergiczne, oparzenia, owrzodzenia, odleżyny. Dobrze działa też w przypadku atopowego zapalenia skóry, wspomaga leczenie żylaków.

Mazidło na schorzenia skórne: Dobrze rozdrobnione ziele śledziennicy ucierać dodając tran oraz olej lniany

Macerat ze śledziennicy: 1 szklankę świeżego ziela zalać szklanką wody źródlanej. Odstawić na 8 godzin. Najlepiej na całą noc. Rano przecedzić i dodać 10 kropli wit. A i E. Macerat można też zakonserwować odrobiną alkoholu. Przechowywać w buteleczce z ciemnego szkła.

Macerat służy do przemywania skóry chorobowo zmienionej. Dobrze działa również na włosy i ich porost.

Gliceryt śledziennicowy: Świeże ziele dobrze rozdrobnić, włożyć do słoika i zalać czystą gliceryna tak aby surowiec został dobrze przykryty. Odstawić w ciemne miejsce na 3 tygodnie od czasu do czasu mieszając.

Gliceryt działa przeciwzapalnie na skórę, dobrze leczy rany, żylaki. Może być też stosowany jako składnik maści.

Mazidło na trudno gojące się rany, czyraki, owrzodzenia, odleżyny: Świeże ziele śledziennicy zmielić na papkę. Do każdej łyżki dodać po łyżeczce tranu i oleju lnianego.

Dobrze ucierać do powstania gładkiej masy. Na koniec dodać parę kropel olejku herbacianego i 1/2 łyżeczki nalewki nagietkowej. Ponownie wszystko dobrze wymieszać. Przechowywać w szklanym, ciemnym słoiczku w lodówce.

Image attribution: Niepokój Zbigniew, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Gatunków pokrzywy jest kilkadziesiąt i można ją spotkać wszędzie, na całym świecie, w lasach, w rowach, łąkach, przy potokach. Nie rośnie tylko na Syberii. Nie trudno więc zbierać ją z dala od dróg, szos i miejsc zanieczyszczonych.

Już średniowieczni medycy doceniali zdrowotne działanie pokrzywy i przyrządzali na jej bazie przeróżne preparaty dla osób wyczerpanych, osłabionych i schorowanych.

Niemniej jednak, ze względu na jej dostępność spożywali ją ludzie niezbyt majętni, których nie stać było na jarzyny i owoce.

Dziś do celów leczniczych pozyskuje się liście, kłącza oraz korzenie. Najbardziej wartościowa pokrzywa jest zbierana w kwietniu i w maju. W tym czasie posiada najwięcej witamin, kwasów i mikroelementów wzmacniających organizm.

W stanie surowym można wykorzystać ją jako dodatek do zup, kaszy, jajecznicy, omletu, sałatki, tarty, zamiast koperku do ziemniaków. Świeżo wyciśnięty sok z pokrzywy można przechowywać w lodówce do 3 dni i dodawać np. do jogurtów czy soków lub zamrozić w woreczku do kostek lodu.

Sok możemy pić 1 raz dziennie po 1 łyżce przez 2 tygodnie. Potem należy zrobić przerwę min. tygodniową.

Pokrzywa w swoim składzie posiada niezwykłą mieszankę składników czynnych:

• witamina C
• kwas foliowy
• witaminy B1, E, K
• fosfor, mangan, krzem, żelazo, miedź
• kwas mrówczany, krzemowy
• chlorofil
• acetylocholina
• ryboflawin
• kwas pantotenowy
• tiamina
• pirydoksyna
• histamina

Działanie pokrzywy:

Pokrzywa zwyczajna jest jedną z najbardziej wszechstronnie działających na nasz organizm ziół. Badania naukowe dowiodły niesamowitych, bezcennych jej właściwości.

Działa:

• przeciwzapalnie, przeciwbólowo
• niszczy wirusy, grzyby,bakterie
• wzmacniająco – szczególnie przy rekonwalescencji
• krwiotwórczo – przy anemii wspomaga produkcję czerwonych krwinek i hemoglobiny
• moczopędnie – likwiduje stany zapalne dróg moczowych, zapobiega kamicy nerkowej, dna moczanowa, zakażenie nerek
• przeciwkrwotocznie (świeży sok) – tamuje krwotoki przy hemoroidach, menstruacyjne
• odflegmia drogi oddechowe
• leczy reumatyzm
• wraz z moczem wydala toksyny, zbędne produkty przemiany materii
• obniża poziom glukozy we krwi
• ułatwia trawienie
• hamuje biegunkę
• przeciwnowotworowo
• u kobiet karmiących działa mlekopędnie
• odtruwa wątrobę i zapobiega kamicy woreczka żółciowego, zastojom żółci
• wspiera działanie trzustki
• przeciwdziała miażdżycy
• reguluje pracę tarczycy
• leczy zaburzenia czynności jajników, zapalenie przydatków, zaburzenia miesiączkowania
• uelastycznia skórę, przeciwdziała powstawaniu zmarszczek i starzeniu się organizmu
• poprawia kondycję włosów
• leczy trądzik, owrzodzenia, łojotok, łupież

Sposoby stosowania:

Napar: 2 łyżki zmielonej, świeżej pokrzywy zalać 2 szklankami wrzątku. Odstawić na 20 min. Pić 2 razy dziennie po 1/2 szklanki. Przy osłabieniu i zawrotach głowy pić razem z nalewką z arniki (20 kropli 3 razy dziennie). Napar można stosować jako płukankę do włosów, do przemywania twarzy, ran.

Nalewka na porost włosów: Oczyszczone korzenie pokrzywy rozdrabniamy i zalewamy 60% alkoholem w stosunku 1:3. Odstawiamy na 3 tygodnie i przecedzamy. Stosujemy do nacierania skóry głowy po rozcieńczeniu (1 część nalewki i 3 części wody).

Nalewka stosowana przy reumatyzmie: Świeże liście pokrzywy zalewamy spirytusem w stosunku 1:3. Odstawiamy na 2 tygodnie i przecedzamy. Nalewką nacieramy schorzałe miejsca..

Mieszanka przy bolesnych, nieregularnych miesiączkach połączonych z upławami: wymieszać w równych ilościach: kłącze i ziele pokrzywy, ziele glistnika, korzeń arcydzięgla, ziele skrzypu, ziele piołunu, korzeń żywokostu, kwiat nagietka, liść kasztanowca, ziele wrotyczu, liść melisy, liść mięty i ziele rumianku. 2 łyżki mieszanki zalać 1 szklanką wrzątku i odstawić na 30 min. Odcedzić. Pić 3 razy dziennie po 200 ml.

Maść pokrzywowa: Do naczynia umieszczonego w gorącej kąpieli wodnej wkładamy: 2 łyżki maści linomag. Po rozpuszczeniu się maści dodajemy kolejno: 1 łyżkę glicerynowego ekstraktu pokrzywowego, 1 łyżkę nalewki pokrzywowej, 4 krople olejku lawendowego, 4 krople wit. A i 4 krople wit. E.. Całość dobrze mieszamy do uzyskania jednolitego kremu. przekładamy do słoiczków z ciemnego szkła. Przechowywać w lodówce. Maść działa leczniczo na skórę, zapobiega zmarszczkom oraz odżywia. Zapobiega pierzchnięciu ust.

Ziołomiód pokrzywowy: świeżą zmieloną pokrzywę wymieszać z miodem (najlepiej wrzosowym) i 40% czystą wódką w stosunku 1:1:1. Dobrze wymieszać. odstawić na parę dni. Ziołomiód, reguluje przemianę materii, usuwa toksyny z organizmu, leczy choroby zakaźne, ukłąd moczowy, wzmacnia przy rekonwalescencji.

Przeciwwskazania:

• Zażywanie lekarstw przeciwcukrzycowych
• Przy schorzeniach nowotworowych i chorobach układu rozrodczego skonsultować się z lekarzem lub doświadczonym terapeutą.

Działanie

Współczesne badania naukowe potwierdzają pozytywny wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Poprawia ona strukturę naczyń krwionośnych, działa przeciwzakrzepowo, reguluje ciśnienie tętnicze krwi i wspiera pracę serca.
Warto również stosować ją (wspomagająco wraz z innymi ziołami) jako składnik preparatów przeciwnowotworowych, przy chorobach wątroby ( marskość, wirusowe zapalenie typu C i B).
Wskazaniem do jej stosowania jest również zakażenie grzybicze np. Candida i infekcje.
Posiada bardzo silne działanie przeciwzapalne na układ pokarmowy i eliminuje toksyny zaburzające prawidłową pracę jelit.
Odwary z tarczycy bajkalskiej wpływają relaksująco na ciało i umysł, redukują napięcie nerwowe i ułatwiają zasypianie. Skutecznie działają jako adaptogen.
Tarczyca bajkalska stosowana zewnętrznie poprawia kondycję i koloryt skóry.

Sposoby stosowania

Odwar: 1 łyżkę rozdrobnionego korzenia zalać szklanką wrzątku i gotować na małym ogniu 5 min. Odstawić pod przykryciem jeszcze na 3 min. Pić podgrzany odwar 1-2 razy dziennie po szklance.

Olej: Rozdrobnione korzenie nawilżyć spirytusem i odstawić na 30 min. Zalać podgrzanym do 80 st.C olejem (najlepiej z pestek winogron). Odstawić na dwa tygodnie. Przefiltrować i przechowywać w ciemnej butelce w chłodnym miejscu. Stosować zewnętrznie do pielęgnacji skóry, przy trądziku, zmianach dermatologicznych, oparzeniach lub spożywać 10 ml 2 razy dziennie.

Nalewka: Rozdrobniony korzeń zalać alkoholem w stosunku 1:5 i odstawić na dwa tygodnie. Przefiltrować. Zażywać 2-3 razy dziennie 5 ml nalewki rozcieńczonej w wodzie.

Korzeń tarczycy możemy wykorzystać również jako maseczkę na twarz, dekolt i szyję:
Wysuszony korzeń mielimy dokładnie na proszek. Zwilżamy wodą, olejem dziurawcowym lub żywokostowym. Możemy też użyć wywaru z nagietka lub lawendy. Nakładamy na 15 min, po czym zmywamy letnią wodą lub ulubionym tonikiem. Nie wycieramy, aby składniki dobrze się wchłonęły.

image credits: Kor!An (Андрей Корзун), CC BY-SA 3.0 https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0, via Wikimedia Commons