Surowcem leczniczym rdestowca są kłącza, które wykopuje się wiosną w marcu lub kwietniu, albo jesienią w październiku lub listopadzie i ziele, ale ono ma dużo słabsze działanie.

Jednym z podstawowych składników rdestowca jest resweratrol – niezwykle silny antyoksydant, rzadko spotykany w takiej ilości w jednej roślinie.

Pozostałymi składnikami aktywnymi rdestowca są:

• fitosterole
• flawonoidy
• pochodne antracenu
• kwas protokatechowy, galusowy, kumarowy
• żelazo, cynk, miedź, selen

Działanie

Resweratrol jako silny antyoksydant przede wszystkim wspomaga układ odpornościowy i zwalcza patogeny w naszym organizmie likwidując stany zapalne.

Oprócz tego:

• wpływa ochronnie na układ sercowo – naczyniowy
• ochrania i oczyszcza wątrobę
• chroni układ nerwowy
• wspomaga detoksykację organizmu
• łagodzi dolegliwości mięśni i stawów
• łagodzi objawy menopauzy u kobiet
• wspomaga leczenie przerostu gruczołu krokowego u mężczyzn
• dobrze radzi sobie w przypadku zakażeń bakteryjnych i grzybiczych
• działa przeciwnowotworowo
• zapobiega stłuszczeniu i zwłóknieniu nerek
• hamuje procesy autoagresji immunologicznej
• obniża poziom glukozy i cholesterolu we krwi
• poprawia kondycję skóry, włosów i paznokci

Wskazania do stosowania preparatów z rdestowca:

• cukrzyca
• nadciśnienie
• choroba wieńcowa
• grzybica
• wirusowe zapalenie wątroby i marskość wątroby
• choroba Alzcheimera
• zaburzenia pamęci
• choroba wieńcowa
• przewlekłe choroby skóry
• zaparcia
• stres, depresja
• zapalenie rogówki, tęczówki, naczyniówki
• choroby nowotworowe, szczególnie w przypadku białaczki, raka prostaty i piersi i raka płuc
• choroby autoimmunologiczne

Amerykański zielarz, Stephen Harold Buhner zaleca stosowanie nalewki z rdestowca, jako jeden z preparatów w terapii boreliozy. Opinie fitoterapeutów na temat leczniczego działania rdestowca przy tym schorzeniu są bardzo podzielone, a badania naukowe nie wykazały jednoznacznie wpływu tej rośliny na zwalczanie tej choroby.

Sposoby użycia

Napar z ziela lub kłączy: 2 łyżki surowca zalać 2 szklankami wrzącej wody i odstawić na 40 min. po czym przecedzić. Wypić w ciągu dnia w czterech porcjach. Zewnętrznie może być stosowany do płukania włosów, do nasiadówek, a także do lewatyw przy terapii hemoroidów.

Ekstrakt: świeże kłącza rdestowca zalać 40% alkoholem w stosunku 1:3 i odstawić szczelnie zamknięte, w ciemne miejsce na 2 tygodnie. Przefiltrować. Doustnie stosować 2 razy dziennie po 5 ml rozpuszczone w 100 ml wody przez 2 tygodnie. Po tym czasie należy zrobić 2-tygodniową przerwę i jeszcze raz powtórzyć kurację. Ekstrakt można stosować również zewnętrznie do pędzlowania zmian skórnych, narządów płciowych przy świądzie oraz do płukania jamy ustnej (ekstrakt rozcieńczamy – 1 łyżeczka na szklankę wody).

Nalewka rdestowcowa: Wykonujemy ją dokładnie tak samo jak ekstrakt, z tym, że rdestowiec zalewamy w proporcji 1:5. Zażywamy tak samo jak ekstrakt. Nalewkę poza tym można stosować do wcierania w umyte włosy. Zapobiega to ich wypadaniu, siwiźnie i rozdwajaniu się końcówek. Nalewkę można też dodawać do kosmetyków.

Wino rdestowcowe – niezwykle bogate w resweratrol: kłącza rdestowca zalać białym lub czerwonym winem półwytrawnym w stosunku 1:5. Odstawić na 10 dni codziennie dobrze potrząsając. Po tym czasie przefiltrować. Spożywać 1-2 razy dziennie po 15 ml. przez 2 tygodnie

Alkoholomiód rdestowcowy: Kłącza rdestowca zalać gorącym, 40% alkoholem w stosunku 1:5 i odstawić na 7 dni, po czym przefiltrować. Połączyć z płynnym miodem w stosunku 1:1. Zażywać 1-2 razy dziennie po 1 łyżce.

Rdestowiec japoński wykazuje synergię z ashwagandhą i boswellią.

Przeciwwskazania: Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania rdestowca japońskiego są niedobory enzymatyczne w układzie pokarmowym oraz nowotwory hormonozależne.

Rdestowiec nie powinien być stosowany również przez kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz osoby zażywające preparaty rozrzedzające krew np. Warfin.

Różeniec jest sukulentem, posiada grubą łodygę na której osadzone są jajowate lub lancetowate, szpiczasto zakończone listki pokryte woskiem W czasie kwitnienia na szczytach łodyg pojawiają się baldachy w kolorach zielonych, żółtych lub czerwonych.

Surowcem leczniczym różeńca jest kłącze, które po przełamaniu wydziela charakterystyczny różany zapach.

Różeniec górski stosowany jest od wielu wieków przez Skandynawów, Lapończyków, Eskimosów, ludność Syberii i Dalekiego Wschodu.

Roślina ta została wielokrotnie przebadana i w pełni zasłużyła na miano cudownego zioła. Zidentyfikowano w niej ok 150 związków bioaktywnych znajdujących się w kłączu.

Najważniejsze z nich to:

• fenylopropanoidy
• fitosterole
• flawonoidy
• fenolokwasy
• katechiny
• proantocyjanidyny

Działanie

W dawnych terapiach tradycyjnych różeniec wykorzystywany był do leczenia anemii, niepłodności, dolegliwości trawiennych, dla wzmocnienia siły fizycznej i uodpornienia na ciężkie warunki atmosferyczne, środowiskowe oraz w leczeniu depresji.

Obecnie jest polecany głównie jako adaptogen podnoszący odporność na stres .

Udowodniono, że różeniec:

• łagodzi negatywne objawy związane ze stresem zarówno emocjonalnym jak i fizjologicznym (zimno, głód, przegrzanie, brak snu)
• podnosi poziom dopaminy i serotoniny przez co poprawia nastrój i samopoczucie
• podnosi wydolność fizyczną i umysłową, ale nie otumania
• wpływa pozytywnie na procesy myślenia, zapamiętywania, kojarzenia, uczenia się, analizowania
• obniża poziom kortyzolu (hormonu stresu)
• regeneruje organizm po wysiłku fizycznym np. po treningu
• działa przeciwzapalnie
• jest bardzo silnym antyoksydantem
• wykazuje działanie ochronne na serce

Stosowanie

Według badań najbardziej skutecznym preparatem z różeńca jest nalewka.

Nalewka: Rozdrobnione kłącze zalać ciepłym 40% alkoholem w stosunku 1:5 i odstawić na 2 tygodnie.

Przefiltrować. Pić 2-3 razy dziennie po 5 ml.

Nie należy przekraczać a dawki gdyż może to skutkować uczuciem drżenia ciała, niepokoju, bezsennością, gonitwą myśli.

Zalecany czas terapii to 4 miesiące.

Sproszkowane kłącza różeńca: Spożywać 1 g. (ok 1/4 łyżeczki) 3 razy dziennie podczas posiłków.

Herbatka: 1 łyżkę rozdrobnionego kłącza zalać szklanką lekko przestudzonej wody i odstawić na ok 5 godzin. Najlepiej zrobić to na noc. Przecedzić i wypić w trzech porcjach w ciągu dnia. Do naparu można dodać sok owocowy lub miód.

Różeniec górski wykazuje synergię z ashwagandhą, żeń-szeniem syberyjskim, guaraną,

Przeciwwskazania: Różeńca nie należy spożywać podczas ciąży i karmienia piersią. Warto też zrezygnować z niego w okresie planowania zajścia w ciążę.

Ponieważ działa on pobudzająco i mobilizuje do działania lepiej spożywać go w ciągu dnia a nie na noc. Warto też zrezygnować z nadmiernego picia kawy gdyż oba napoje działają pobudzająco.

image credits: Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0 https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0, via Wikimedia Commons

Wąkrotka w stanie naturalnym rośnie występuje w południowej i środkowej Afryce, Azji, Ameryce i Australii. Rośnie głównie na terenach podmokłych o ciepłym klimacie tropikalnym. Jej kwiaty mają kolor jasnoróżowy lub biały.

Surowcem leczniczym są nerkowate, zielone liście i łodygi płożące się po podłożu.

W Polsce również można spotkać wąkrotkę zwyczajną, która skutecznie działa na nasze samopoczucie i stan psychiczny już po paru dniach regularnego stosowania. Można ją spotkać głównie na zachodzie.

Na właściwości lecznicze gotu koli wpływają:

• związki triterpenowe
• flawonoidy
• olejek eteryczny
• oleje tłuste (glicerydy kwasu olejowego, linolowego, linolenowego)
• aminokwasy
• garbniki
• fitosterole
• kwas rozmarynowy

Działanie

Wakrotka wykazuje właściwości głównie jako środek adaptogenny, wspomagający pamięć, koncentrację, działający uspokajająco, antydepresyjnie i przeciwdrgawkowo.

Badania naukowe dowiodły, że wykazuje pozytywne działanie również przy wielu innych schorzeniach tj.:

• padaczka
• cukrzyca
• zaburzenia rytmu serca na tle nerwicowym
• wysięki okołostawowe
• kontuzje sportowe
• zmiany skórne (bielactwo, łuszczyca, egzema
• stany zapalne dróg moczowych
• choroby przewodu pokarmowego (czerwonka, biegunka, bóle brzucha, niestrawność, wrzody żoładka)
• choroby układu krążenia (nadciśnienie, hemoroidy, guzki krwawnicze)

Stosowanie:

Wakrotkę można kupić w aptece, sklepie zielarskim oraz ze zdrową żywnością. Najczęściej jest sprzedawana w postaci ziela ciętego, proszku z którego można przyrządzać nalewki lub napary, albo w postaci tabletek.

Gotu kola wykazuje synergizm z wieloma ziołami.

Jeżeli chcemy obniżyć poziom stresu warto połączyć ją z ashwaghandą, wzmacniając naczynia krwionośne z kasztanowcem, a dla lepszego gojenia się ran i przy zmianach skórnych ze smoczą krwią lub oczarem wirginijskim,

Herbatka: 1-2 łyżeczki ziela zalać szklanką wrzątku i odstawić do naciągnięcia na 20 min.

Pić 1-2 razy dziennie po szklance. Nie zaleca się pić wieczorem gdyż może utrudniać zasypianie.

Gotu kola w proszku: Można ją spożywać po 1 łyżeczce dziennie popijając dużą ilością wody lub dodając do koktajli lub soków.

Nalewka : Najbardziej efektywnie działa nalewka ze świeżo zebranego ziela. Zalewamy go alkoholem w stosunku 1:5 i odstawiamy na 14 dni w ciepłe, ciemne miejsce. Spożywamy 5-10 ml dwa razy dziennie.

Nie zaleca się spożywania preparatów wąkrotki na noc gdyż mogą one spowodować bezsenność.

Maść na zmiany skórne: Przygotować silny napar z liści gotu koli. 1 łyżkę liści zalać wrzątkiem w stosunku 1:1 i odstawić pod przykryciem na 20 min. Przecedzić napar i dodać do niego skrobię kukurydzianą, aby uzyskać pastę. Nakładać maść na zmiany skórne na 10 -15 min, po czym zmyć letnią wodą.

Przeciwwskazania: Ciąża, karmienie piersią, ostra niewydolność wątroby, zaplanowana operacja.

Osoby po 65 r.ż. powinny skonsultować sposób spożywania gotu koli z lekarzem lub doświadczonym fitoterapeutą.

Rośnie na południu Azji, w Egipcie i w południowo – wschodniej części Europy, ale można ją hodować w doniczce.

Działanie

Ashwagandha stosowana jest w tradycyjnej medycynie wschodniej. Terapeuci ayurwedyjscy używają preparatów z witanią do leczenia reumatyzmu.

Surowcem leczniczym jest korzeń i owoc. W sprzedaży znajduje się głównie korzeń sposzkowany w kapsułkach.

Korzeń ashwagandhy ma najsilniejsze działanie, bogaty jest w alkaloidy nikotynowe fitosterole, kumaryny, fenolokwasy i sitoindozydy. Składniki te sprawiają, że ashwagadha ma szczególne działanie prozdrowotne:

• zwiększa odporność organizmu
• jako adaptogen zwiększa odporność organizmu na stres
• pomaga w leceniu depresji, stanów lękowych, zaburzeń snu spowodowanych stresem
• poprawia procesy uczenia się, zapamiętywania, kojarzenia
• jest pomocna przy chorobie Alzheimera – znosi przykre doznania i poprawia samopoczucie
• działa przeciwnowotworowo
• pomocna jest w leczeniu cukrzycy, nadciśnienia, migreny, niedoczynności tarczycy, reumatyzmu dny. miażdżycy, choroby wieńcowej, padaczki
• wspomaga terapię odwykową w przypadku alkoholizmu
• wykorzystywana jest przy objawach zmęczonych nadnerczy

Ashawagandha działa również odmładzająco na skórę i ciało.

Wg. dr. Różańskiego skutecznymi dawkami są: 6 g dziennie sproszkowanego korzenia (można stosować jako dodatek do jogurtu), 500 g dziennie suchych ekstraktów lub 12 ml dziennie nalewki lub ekstraktu płynnego w stosunku 1:2

Sposoby użycia

Odwar: 5 g. pociętego korzenia zalać szklanką wrzącej wody i gotować 5 min.na malutkim ogniu. Przecedzić i pić 2 razy dziennie po szklance. Odwar można również stosować do przemywania twarzy lub jako dodatek do kąpieli.

Wyciąg alkoholowy: Rozdrobniony korzeń lub owoc zalać 40% alkoholem w stosunku 1:2. Odstawić na min. 2 tygodnie. Przefiltrować.

Wyciągi alkoholowe maja silniejsze działanie.

Ashawagandha wykazuje synergizm z: różeńcem górskim, melisą, miłorzębem, kurkumą.

Przeciwwskazania: zażywanie barbituranów (leki znieczulające, nasenne, przeciwpadaczkowe), ciąża, karmienie piersią, nadczynność tarczycy

Image credits: formulatehealth, CC BY 2.0 https://creativecommons.org/licenses/by/2.0, via Wikimedia Commons